fbpx

Jak naprawić broken cap table w startupie?

Avatar photo
Jednym z czynników wpływających na decyzję funduszu dotyczącą finansowania jest struktura udziałowa spółki (ang. capitalization table). Founderzy powinni myśleć długoterminowo i skupiać się przede wszystkim na kondycji spółki. Nietrafione decyzje mogą znacząco utrudnić pozyskiwanie kapitału w przyszłości i pogorszyć sytuację założycieli. Broken cap table można uniknąć, a wielu sytuacjach również skutecznie rozwiązać.

Ile procent udziałów oddać w kolejnych rundach finansowania? Szacunki wskazują, że w Europie mediana wynosi 20 proc. na etapie seed, a przeciętnie w rundzie zbiera się 1,1 mln euro przy wartości podmiotu na poziomie ok. 4 mln euro. Wielu ekspertów radzi, żeby nie oddawać więcej niż 25 proc.

Cap table, czyli struktura udziałowa 

Cap table (capitalization table) to przedstawienie akcjonariuszy i posiadanych akcji czy udziałów w spółce wraz z wielkością pakietu w procentach. Struktura często jest przedstawiania w formie tabeli i odnosi się do przyszłości. Cap table jest pokazywany inwestorom w procesie pozyskiwania finansowania. Musi zawierać wszystkie aktualne informacje dotyczące startupu, np. uzgodnienia nieformalne z pracownikami, odejścia, rezygnacje czy wygaśnięcia. Im więcej rund za startupem, tym bardziej skomplikowana struktura udziałowa. 

Jak powinno wyglądać cap table? Udziały muszą zostać rozłożone w taki sposób, żeby równocześnie motywować founderów oraz zostawić przestrzeń inwestorom. Niepoprawna jest sytuacja, kiedy założyciele zostają wyłącznie z symboliczną liczbą udziałów. Coraz mniejsza pozycja w strukturze wraz z kolejnymi rundami sprawia, że founder traci zaangażowanie i motywację do pracy. Fundusze widząc źle przygotowany cap table odbierają sygnał, że transakcja prawdopodobnie okaże się niezyskowna. Zarówno inwestorzy, jak i founderzy powinni myśleć i planować w perspektywie długoterminowej. Problem pojawia się, gdy założyciel, godząc się na duże ustępstwa dąży do dopięcia transakcji, a inwestor za wszelką cenę chce osiągnąć oczekiwany zysk.

Dead equity i ESOP w strukturze 

Fundusze zwracają uwagę nie tylko na podział procentowy, ale również właścicieli udziałów albo akcji. Duże znaczenie ma dead equity, czyli udziały należące do osoby, która nie jest operacyjne zaangażowana w spółkę. Mogą prowadzić do znaczących utrudnień w prawidłowym rozwoju startupu. 

Kolejny obszar to Employee Stock Option Plan (ESOP), czyli program polegający na przyznawaniu pracownikom udziałów w firmie w zamian za spełnienie określonych warunków. Udziały stanowią formę nagrody za realizację celów i wkład w rozwój organizacji. Program buduje lojalność w pracownikach poprzez uczucie współtworzenia firmy, pozwala zatrzymać najlepszych i motywuje do dalszej pracy. ESOP powinien być przewidziany w cap table. 

Jak naprawić broken cap table?

Nieprawidłowo ułożona struktura prowadzi do broken cap table. Wśród najpopularniejszych scenariuszy można wymienić zbyt duży procent udziałów u pierwszego inwestora, nieaktywnych udziałowców czy oczekiwania inwestora przekraczające możliwości. 

  1. Zbyt dużo udziałów trafiło do pierwszego inwestora. Kolejny nie zgadza się z obecną strukturą udziałową. 

Problem można rozwiązać poprzez emisję nowych udziałów. Większy kapitał zakładowy i wyemitowanie udziałów dla funderów sprawi, że dotychczasowa struktura ulegnie rozwodnieniu. Inny pomysł to odkupienie przez funderów części udziałów od funduszu po niższej cenie wraz z warunkami spłaty zobowiązania. Trzeci sposób to umorzenie części udziałów przez fundusz. Ostatni pomysł zakłada porozumienie stron. Zarówno pierwszemu, jak i kolejnemu inwestorowi zależy przede wszystkim na rozwoju startupu. 

  1. Nieaktywni udziałowcy 

Najprostsze rozwiązanie to odkupienie udziałów przez founderów. Nie zawsze jest to jednak możliwe, a w skrajnych przypadkach może dojść nawet do konieczności założenia nowego podmiotu. 

  1. Fundusz oczekuje zbyt dużo udziałów 

Startup może zmienić plany i dążyć do pozyskania mniejszej ilości kapitału – szybciej dojdzie do kolejnej rundy. Inny plan to wyznaczenie kamieni milowych, które spółka ma osiągnąć, żeby inwestor umorzył określoną część udziałów. Szansa na uporządkowanie leży również w alternatywnych formach finansowania. 

Total
1
Shares
Poprzedni wpis

Jakie są pokolenia na rynku pracy?

Następny Wpis

Na czym polegają obligacje indeksowane inflacją?

Powiązane wpisy

6 najpopularniejszych barier w rozwoju startupów w Polsce

Startupy mierzą się z wieloma wyzwaniami. Część z nich, np. szybkie tempo zmian prawnych czy biurokracja to bariery spotykające firmy na wszystkich etapach rozwoju. Z kolei niektóre jak pozyskiwanie finansowania, walka o specjalistów czy presja płacowa to bariery charakterystyczne dla rynku młodych innowacyjnych przedsiębiorstw.
Avatar photo
Więcej

Fundacje rodzinne w Polsce. Nowe przepisy weszły w życie

22 maja br. weszła w życie ustawa o fundacji rodzinnej, której dotychczas brakowało w polskim systemie prawnym. Największym zainteresowaniem cieszy się wśród założycieli rodzinnych przedsiębiorstw dążących do ochrony biznesu oraz przedłużenia istnienia działalności na kolejne lata. Dotychczas założyciel planujący kolejne dekady działalności mógł opierać się na regulacjach zawartych w kodeksie spółek handlowych oraz cywilnym.
Avatar photo
Więcej