Jak naprawić broken cap table w startupie?

Jednym z czynników wpływających na decyzję funduszu dotyczącą finansowania jest struktura udziałowa spółki (ang. capitalization table). Founderzy powinni myśleć długoterminowo i skupiać się przede wszystkim na kondycji spółki. Nietrafione decyzje mogą znacząco utrudnić pozyskiwanie kapitału w przyszłości i pogorszyć sytuację założycieli. Broken cap table można uniknąć, a wielu sytuacjach również skutecznie rozwiązać.

Ile procent udziałów oddać w kolejnych rundach finansowania? Szacunki wskazują, że w Europie mediana wynosi 20 proc. na etapie seed, a przeciętnie w rundzie zbiera się 1,1 mln euro przy wartości podmiotu na poziomie ok. 4 mln euro. Wielu ekspertów radzi, żeby nie oddawać więcej niż 25 proc.

Cap table, czyli struktura udziałowa 

Cap table (capitalization table) to przedstawienie akcjonariuszy i posiadanych akcji czy udziałów w spółce wraz z wielkością pakietu w procentach. Struktura często jest przedstawiania w formie tabeli i odnosi się do przyszłości. Cap table jest pokazywany inwestorom w procesie pozyskiwania finansowania. Musi zawierać wszystkie aktualne informacje dotyczące startupu, np. uzgodnienia nieformalne z pracownikami, odejścia, rezygnacje czy wygaśnięcia. Im więcej rund za startupem, tym bardziej skomplikowana struktura udziałowa. 

Jak powinno wyglądać cap table? Udziały muszą zostać rozłożone w taki sposób, żeby równocześnie motywować founderów oraz zostawić przestrzeń inwestorom. Niepoprawna jest sytuacja, kiedy założyciele zostają wyłącznie z symboliczną liczbą udziałów. Coraz mniejsza pozycja w strukturze wraz z kolejnymi rundami sprawia, że founder traci zaangażowanie i motywację do pracy. Fundusze widząc źle przygotowany cap table odbierają sygnał, że transakcja prawdopodobnie okaże się niezyskowna. Zarówno inwestorzy, jak i founderzy powinni myśleć i planować w perspektywie długoterminowej. Problem pojawia się, gdy założyciel, godząc się na duże ustępstwa dąży do dopięcia transakcji, a inwestor za wszelką cenę chce osiągnąć oczekiwany zysk.

Dead equity i ESOP w strukturze 

Fundusze zwracają uwagę nie tylko na podział procentowy, ale również właścicieli udziałów albo akcji. Duże znaczenie ma dead equity, czyli udziały należące do osoby, która nie jest operacyjne zaangażowana w spółkę. Mogą prowadzić do znaczących utrudnień w prawidłowym rozwoju startupu. 

Kolejny obszar to Employee Stock Option Plan (ESOP), czyli program polegający na przyznawaniu pracownikom udziałów w firmie w zamian za spełnienie określonych warunków. Udziały stanowią formę nagrody za realizację celów i wkład w rozwój organizacji. Program buduje lojalność w pracownikach poprzez uczucie współtworzenia firmy, pozwala zatrzymać najlepszych i motywuje do dalszej pracy. ESOP powinien być przewidziany w cap table. 

Jak naprawić broken cap table?

Nieprawidłowo ułożona struktura prowadzi do broken cap table. Wśród najpopularniejszych scenariuszy można wymienić zbyt duży procent udziałów u pierwszego inwestora, nieaktywnych udziałowców czy oczekiwania inwestora przekraczające możliwości. 

  1. Zbyt dużo udziałów trafiło do pierwszego inwestora. Kolejny nie zgadza się z obecną strukturą udziałową. 

Problem można rozwiązać poprzez emisję nowych udziałów. Większy kapitał zakładowy i wyemitowanie udziałów dla funderów sprawi, że dotychczasowa struktura ulegnie rozwodnieniu. Inny pomysł to odkupienie przez funderów części udziałów od funduszu po niższej cenie wraz z warunkami spłaty zobowiązania. Trzeci sposób to umorzenie części udziałów przez fundusz. Ostatni pomysł zakłada porozumienie stron. Zarówno pierwszemu, jak i kolejnemu inwestorowi zależy przede wszystkim na rozwoju startupu. 

  1. Nieaktywni udziałowcy 

Najprostsze rozwiązanie to odkupienie udziałów przez founderów. Nie zawsze jest to jednak możliwe, a w skrajnych przypadkach może dojść nawet do konieczności założenia nowego podmiotu. 

  1. Fundusz oczekuje zbyt dużo udziałów 

Startup może zmienić plany i dążyć do pozyskania mniejszej ilości kapitału – szybciej dojdzie do kolejnej rundy. Inny plan to wyznaczenie kamieni milowych, które spółka ma osiągnąć, żeby inwestor umorzył określoną część udziałów. Szansa na uporządkowanie leży również w alternatywnych formach finansowania. 

Total
1
Shares
Poprzedni wpis

Jakie są pokolenia na rynku pracy?

Następny Wpis

Na czym polegają obligacje indeksowane inflacją?

Powiązane wpisy

Jak przekształcić jednoosobową działalność w spółkę?

Przedsiębiorca zakładając firmę wybiera formę prowadzenia działalności. W Polsce dużą popularnością cieszy się jednoosobowa działalność gospodarcza i spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Formę prawną prowadzenia działalności można zmienić w trakcie funkcjonowania biznesu. Czym jest przekształcenie i o czym warto pamiętać zmieniając formę prawną z jednoosobowej działalności?
Więcej

Co to jest venture capital? Działalność funduszy VC

Dostęp do wiedzy doświadczonych specjalistów, wsparcie w stworzeniu modelu biznesowego czy większa wiarygodność rynkowa spółki — to wszystko gwarantuje współpraca z funduszem. Venture capital to bowiem więcej niż finansowanie innowacyjnych projektów na wczesnym etapie rozwoju. Dowiedz się, czym jest venture capital i poznaj korzyści ze współpracy z funduszem.
Więcej

Koszty zatrudnienia pracownika 2022

Ile kosztuje zatrudnienie pracownika w 2022 roku? Pracodawca musi liczyć się nie tylko z wynagrodzeniem oraz podatkiem, ale także dodatkowymi świadczeniami, m.in. składką emerytalną. Nieco inaczej koszty przedstawiają się w przypadku umowy o pracę, kontraktu B2B oraz umów cywilnoprawnych.
Więcej
Dołącz do naszej
Nefs.pl dostarcza praktyczne informacje, sprawdzone analizy, podstawy inwestowania i ciekawostki z rynku.
społeczności
Dołącz do naszego
Nefs.pl dostarcza praktyczne informacje, sprawdzone analizy, podstawy i ciekawostki.
NewsletterA